EWD maturalne

Jak odczytywać wykresy?

Przykład 1.

LO A. Wskaźnik matematyczno-przyrodniczy

przykład 1

Pozycja zielonej elipsy na wykresie wskazuje, że  mamy do czynienia ze szkołą, która ze względu na ewaluacyjne wskaźniki egzaminacyjne (wskaźnik matematyczno-przyrodniczy) znajduje się blisko punktu środkowego układu współrzędnych, czyli jest to placówka w skali kraju statystycznie przeciętna (neutralna). Szkoły ulokowane blisko środka układu współrzędnych, to w skali kraju najliczniejsza kategoria liceów (techników). Dzieje się tak dlatego, że  zarówno wynik egzaminacyjny, jak i wskaźnik EWD najczęściej przyjmują wartości bliskie lub niezbyt odległe od średniej.

Bardzo duża liczba danych egzaminacyjnych dostępna dla LO A (w okresie trzyletnim 673 nowych maturzystów) sprawia, że  pozycja tej szkoły jest wyznaczona z dużą precyzją, co graficznie przekłada się na niewielką elipsę. Dzięki tej precyzji (statystycznie dość nietypowej, bo tak duże szkoły stanowią mniejszość) możemy powiedzieć, że  średni poziom umiejętności w obszarze matematyczno-przyrodniczym maturzystów w tej szkole lokuje się z dużym prawdopodobieństwem (95%) w przedziale wartości ok. 97-100. Przedział taki możemy odczytać rzutując elipsę na oś poziomą. Podobnie precyzyjnie udało się dla tej szkoły wyznaczyć wskaźnik efektywności nauczania w tym obszarze, czyli EWD matematyczno-przyrodnicze. Wskaźnik ten mieści się w przedziale od około -1 do 1 (rzut elipsy na oś pionową). Koncentrując uwagę na środku wyznaczonego przedziału dla wskaźnika EWD, można powiedzieć, że  statystycznie przeciętny maturzysta w tej szkole uzyskał prawie dokładnie tyle punktów egzaminacyjnych na skali standardowej 100/15, ile wynikało z osiągnięć matematyczno-przyrodniczych, z którym przyszedł on do tej szkoły.

By ułatwić statystyczną interpretację pozycji szkoły, w układzie współrzędnych stanowiącym krajowy układ odniesienia, wyrysowano dwie szare elipsy (warstwice). Mniejsza z nich, ciemnoszara, wskazuje obszar, w którym mieści się 50% LO lub techników w całym kraju. Druga elipsa, jasno szara, wyznacza obszar, w którym mieści się 90% szkół danego typu w skali Polski. Środkiem symetrii tych elips jest punkt (100;0). Analizowane powyżej LO A oczywiście mieści się w mniejszej elipsie.


Przykład 2.

LO B. Wskaźnik matematyczno-przyrodniczy

przykład 2

Przyjrzyjmy się wynikom kolejnego liceum. Przedział ufności dla tego LO na wymiarze wyniku maturalnego w obszarze osiągnięć matematyczno-przyrodniczych rozciąga się od około 83 do 88 punktów, czyli o mniej więcej jedno odchylenie standardowe w skali wyników indywidualnych uczniów poniżej średniej krajowej. To niski rezultat. Wskaźnik EWD jest też dość niski i mieści się w przedziale (-8; -4).

Umieszczona na stronie informacja (poniżej) o liczbie zdających poszczególne przedmioty mówi, że  pozycja szkoły wyznaczona została przede wszystkim na podstawie wyników z matematyki na poziomie podstawowym z niewielką „domieszką” innych przedmiotów przyrodniczych też głównie zdawanych na poziomie podstawowym.


1. Wskaźniki obliczone na podstawie danych egzaminacyjnych z lat 2010-2012.
     Liczba zdających, których wyniki uwzględniono w analizie: 112.

Liczba osób zdających poszczególne przedmioty w połączonej bazie wyników:
przedmiotłączniepoziom rozszerzony
matematyka1121
biologia162
chemia70
fizyka20
geografia123
informatyka00

Należy podkreślić, że  przystępowanie maturzystów w danej szkole do egzaminów z dużej liczby przedmiotów, jak również do egzaminów na poziomie rozszerzonym, nie wpływa bezpośrednio na oszacowanie ewaluacyjnych wskaźników egzaminacyjnych. Faktycznie obserwujemy, że  szkoły, w których maturzyści ambitnie wybierają egzaminy, wypadają statystycznie lepiej. Jednak dzieje się tak nie dlatego, że  sam ambitny wybór zwiększa szanse na wysoki wynik, a dlatego, że  przyczyną takich wyborów jest statystycznie wyższy poziom umiejętności zdających. Jednak, gdy za wyborem poziomu rozszerzonego nie idzie wysoki poziom umiejętności, nie przekłada się to na zawyżenie wskaźników ewaluacyjnych. Innymi słowy zastosowana metoda analizy pozwala dość pewnie szacować na podstawie wykonanych przez maturzystę zadań jego poziom umiejętności.

Informacja w zdawanych egzaminach maturalnych nie tylko pokazuje, na jakiej podstawie wyliczono wskaźniki dla danej szkoły, ale również pozwala zrekonstruować profil danej szkoły.

Choć w przykładach wykorzystaliśmy tylko licea ogólnokształcące, analogicznie należy interpretować wyniki w populacji techników. Należy jednak pamiętać, że  o ile licea mają w swej misji kształcenie ogólne, to technika muszą łączyć kształcenie ogólne z zawodowym. W tym drugim wymiarze, ewaluacji techników powinny służyć wyniki z egzaminów potwierdzających uzyskanie kwalifikacji zawodowych.